Archive for Wmo

De PGB discussie

Ik merk dat veel gemeentes, cliënten belangenbehartigers worstelen met de plek van het PGB in de nieuwe Wmo. De worsteling concentreert zich op het verstrekken van een PGB aan familie dan wel mensen uit het sociaal netwerk van een cliënt. De argumenten voor het in stand houden van dergelijke PGBs vliegen ons om de oren. Tegelijkertijd is de wet op dit deel veel forser gewijzigd dan menigeen zich realiseert.

De wet

De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 heeft als doel gehad de kanteling zoals die in de jaren voor 2015 in projectvorm is uitgeprobeerd door gemeentes wettelijk vast te leggen.

In alle kamerbrieven, discussies hierover komt steeds hetzelfde naar voren:  Deze regering vindt dat mensen zoveel mogelijk zelf moeten oplossen en aan moeten kloppen bij de gemeente als men dat echt niet meer zelf kan. In de wet is dit terug te vinden in het volgende artikel:

artikel 2.3.5 lid 3

Het college beslist tot verstrekking van een maatwerkvoorziening ter compensatie van de beperkingen in de zelfredzaamheid of participatie die de cliënt ondervindt, voor zover de cliënt deze beperkingen naar het oordeel van het college niet op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk dan wel met gebruikmaking van algemene voorzieningen kan verminderen of wegnemen. De maatwerkvoorziening levert, rekening houdend met de uitkomsten van het in artikel 2.3.2 bedoelde onderzoek, een passende bijdrage aan het realiseren van een situatie waarin de cliënt in staat wordt gesteld tot zelfredzaamheid of participatie en zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kan blijven.

 

In alle eerlijkheid als je bovenstaande leest en als je naar de letter van de wet zou handelen dan is er volgens mij erg weinig ruimte voor discussie.  Waarom is die discussie dan toch zo heftig aanwezig?

Dat heeft met een aantal zaken te maken:

  1. Opgebouwd recht

Veel cliënten hebben de afgelopen jaren een PGB ontvangen, welke ingevuld werd door een familie lid dan wel iemand uit het sociaal netwerk. Soms werd dit gedaan op aanraden van instanties dan wel op aanraden van andere mensen met een PGB. Het stopzetten van een dergelijk PGB voelt voor betrokken partijen niet fijn.  Naast het gevoel dat het werk dat betreffende mantelzorger doet minder gewaardeerd wordt, is het ook nog een financiiele aderlating van gemiddeld 6 tot 10.000 euro per jaar. Protest tegen stopzetten van het PGB is dan ook niet meer dan logiisch.

  1. Problemen met zorg in natura

Regelmatig is er sprake van een bewuste keuze voor een PGB  vanuit slechte ervaringen met zorg in natura in het verleden. Zorg in natura werkte niet goed, clienten werden naar eigen zeggen en zeggen van familie niet goed begeleid. Mensen uit het directe netwerk van de client bleken daar in een aantal gevallen beter toe in staat.  Dit fenomeen lijkt een argument in de discussie dat het terecht is om een PGB te ontvangen omdat zorg in natura onvoldoende aanslaat.  Ik zeg met nadruk “lijkt” want het is niet juist argument. De discussie rond PGB uitgevoerd door mensen uit het sociiaal netwerk is namelijk niet een discussie over wat beter is; zorg in natura dan wel PGB maar over voorliggendheid van zelf oplossen.  In dit geval kan een gepaste reactie zijn:  Ik ben het helemaal eens met u, uit onderzoek blijkt inderdaad dat uw partner, dochter, buurvrouw beter in staat is om uw ondersteuning te geven dan wanneer we dat in zorg in natura regelen. Fijn dat u dat zo goed heeft geregeld.  Het feit dat u dat zo goed geregeld heeft is voorliggend op een maatwerkvoorziening en dus is er in principe geen recht meer op een PGB omdat een PGB een vorm van een maatwerkvoorziening is.

  1. Zorg in natura is duurder

Een argument dat ik veel hoor is dat consulenten of clienten niet snappen dat PGB stopgezet moet worden want zorg in natura is veel duurder dan PGB via iemand in het sociaal netwerk. Het klopt dat zorg in natura duurder is dan een PGB voor iemand uit het sociaal netwerk. Maar als je dat als argument in deze discussie mee laat spelen dan heeft dat tot gevolg dat veel mantelzorg betaald gaat worden via een PGB en dan kan ik je verzekeren dat het totaal dan duurder wordt dan wanneer je zorg in natura inzet als mantelzorg niet toereikend is. Bovendien zal veel mantelzorg in de vorm van familie of naasten niet opeens stoppen met het geven van ondersteuning als daar geen geld meer tegenover staat.  Dat is immers niet de reden dat je bent gaan ondersteunen. Ook is de wet er niet voor bedoeld om in elke individuele situatie de ondersteuning goedkoper te maken. De wet is er voor bedoeld om zelf op te lossen en als dat echt niet kan dan een maatwerkvoorziening in te zetten.

  1. Ik heb mijn baan opgezegd om ondersteuning te kunnen bieden.

Ook dit argument wordt vaak gebruikt. Ik denk dat dit het meest ingewikkelde argument is van allemaal.  Waarom?  Omdat het in een aantal situaties inderdaad zo is dat iemand een baan opgezegd heeft om ondersteuning te bieden via een PGB.  Omdat in de meeste situaties dit niet zo zwart wit ligt. Omdat de overgang naar werk zoeken vanuit de ontstane situatie geen gemakkelijke is.   Belangrijk is om te beseffen dat binnen de Wmo de budgetten gemiddeld zoals bij punt 1 benoemd tussen de 6000 en 10.000 euro liggen. Goed voor bijvoorbeeld 3 tot 5 uur individuele begeleiding. 3 tot 5 uur individuele begeleiding kun je ook naast een baan uitvoeren. Waarom toch soms sprake is van het opzeggen van een baan heeft te maken met het feit dat mantelzorgers vaak veel meer uren ondersteunen dan de geïndiceerde uren. Dat doen ze uit liefde niet om geld te verdienen. Je zou kunnen redeneren dat die 6 of 10 duizend euro dan ook een kleine bijdrage is om deze manier van ondersteuning mogelijk te maken.  Misschien is dat ook zo maar de wet is niet op die manier opgesteld. Wel geeft de wet mogelijkheden om uitzonderingen te maken.  Deze uitzonderingen kun je als gemeente zelf bepalen. Daarvoor moet je beleid schrijven.

  1. Gebruikelijke zorg

Vaak hoor ik een consulent zeggen in de discussie rond PGB:  “De ondersteuning die hier geleverd wordt is niet gebruikelijk”. Over gebruikelijke zorg heb ik eerder een blog geschreven.  De conclusie uit die blog was dat de term gebruikelijke zorg achterhaald is, zeer onpraktisch en onduidelijk in gebruik en zoals in de wettekst bovenaan deze blog goed te lezen is niet van belang in deze discussie.

 

Conclusie

We moeten met zijn allen nog erg wennen aan de nieuwe wetgeving en wat deze betekent voor het PGB. Dat geldt voor gemeentes, voor zorgverzekeraars, voor zorgaanbieders en voor clienten. Welkom in 2015….