gevolgen van het regeerakkoord voor gemeentes

Inleiding
Het kersverse regeerakkoord van PVDA en VVD leidt al direct tot verhitte discussies en gemoederen. Momenteel is met name de inkomensafhankelijke verzekeringspremie in het nieuws maar de veranderingen in de AWBZ en de Wmo en de gevolgen hiervan voor gemeentes zijn mijns inziens minstens zo groot, zij het niet groter. Hieronder beschrijf ik de belangrijkste veranderingen, de financiele doelstelling die ermee gehaald moet worden en het tijdsplan. Daarna zoom ik in op de gevolgen voor een willekeurige gemeente en schets ik een mogelijke manier van werken die gemeentes zouden kunnen gaan hanteren.

Het regeerakkoord
In het regeerakkoord worden een aantal maatregelen aangekondigd die ik hieronder gemakshalve even in een schema gezet heb:

Regeerakkoord maatregelen

bezuininging in miljarden
maatregel\jaar 2014 2015 2016 2017 structureel
huishoudelijke hulp afbouw met 75% 89 975 1140 1140 1140
begeleiding en persoonlijke zorg over naar Wmo 290 1540 1570 1580 1700
verplicht hergebruik scoot/rolstoel 15 25 50 50
langdurige ggz naar verzekering 0 0
verpleging naar verzekering 30 30
extramuralisering zzp 4 35 70 110
invoering intramurale AWBZ 20 475 475

aan de genoemde bezuinigingsbedragen zie je de ingangsdatum van de maatregel. Belangrijk om te beseffen is dat bovenstaande bezuinigingen gepaard gaan met een uitbreiding van maatregelen om financieel te compenseren bij lage inkomens. De maatregel rond hergebruik scootmobielen en rolstoelen vind ik persoonlijk een hele vreemde omdat er volgens mij geen gemeente in Nederland is die momenteel niet hergebruikt. Waarom in Den Haag daar toch een verwachting van een bezuiniging van 50 miljoen ligt is mij dan ook een raadsel. De extramuralisering van zzp 4 wordt zoals je ziet specifiek benoemd maar de extramuralisering van zzp 3 welke gepland was voor 2013 en uitgesteld werd naar 2014 staat niet in de lijst waarschijnlijk omdat de verwachte besparingen ervan al ingeboekt zijn.  Deze tabel is niet volledig. Er worden meer maatregelen genomen zoals verhoging van de eigen bijdrage bij intramurale zorg en de ontschotting van de jeugdzorg.  Een ander aspect van het regeringsakkoord te weten het opschalen van gemeentes tot gemeentes met een minimum aantal inwoners van 100.000 speelt ook nog een grote rol in de wijzigingen die gemeentes tegen gaan komen.

Gevolgen voor gemeentes
Het is eind 2012 op het moment dat ik deze blog schrijf en dat betekent dat gemeentes vanaf 2013 gaan merken wat de gevolgen zijn van deze maatregelen:

in 2013 extramuraisering zzp1 en 2, zie de gevolgen in een andere blog
in 2014 extramuralisering zzp 3, start afbouw huishoudelijke hulp, start overbrenging begeleiding en persoonlijke zorg
in 2015 complete afbouw huishoudelijke hulp, overbrenging begeleiding en persoonlijke zorg voltooid. Start verplichte hergebruik rolstoelen en scootmobielen.
Aangaande de extramuraliserende maatregelen wordt het effect ervan op de gemeentes nog nergens duidelijk benoemd terwijl een zij het betrekkelijk klein aantal cliënten fors gebruik gaan maken van de Wmo. De schaalvergroting en de inhoudelijke wijzigingen voor gemeentes zou ik niet anders kunnen omschrijven als enorm. Hieronder wil ik proberen de impact duidelijk te maken door een willekeurige gemeente te pakken en de impact te laten zien inhoudelijk en procesmatig naast cijfermatig. Omdat ik uitga van daadwerkelijke cijfers van betreffende gemeente, heb ik hem geanonimiseerd.

De gemeente X
De gemeente X werkt gedeeltelijk gekanteld, nieuwe clienten worden door middel van een keukentafelgesprek beoordeeld en bestaande clienten kunnen direct een aanvraag indienen. In 2012 zagen de eerste 3 kwartalen er als volgt uit qua aantal aanvragen (het betreft een kleine gemeete tot 25000 inwoners:

huish. Hulp 36 44 61
vervoersvoorz 25 45 62
parkeerkaarten 10 8 15
rolstoelen 9 7 10
woonvoorz 21 37 39

Daarnaast was er sprake van de volgende aantal heronderzoeken

huish.hulp 31 27 31
vervoersvoorz 13 6 4
parkeerkaarten 10 19 14
rolstoelen 3 0 6
woonvoorz 0 7 6
beeindigingen 31 19 41

Qua extramurale zorg ziet het er bij de gemeente x als volgt uit:

functie jan-12 apr-12 jul-12
persoonlijke verzorging 340 350 340
verpleging 95 110 105
behandeling individueel 10 10 10
behanndeling groep 10 15 10
begeleiding individueel 155 150 155
begeleiding dag 135 135 130
kortdurend verblijf 30 25 20

waarbij verpleging richting verzekering gaat. Behandeling wordt nergens genoemd en het is dan ook onduidelijk wat daarmee gebeurt.  In deze gemeente zijn momenteel 500 clienten met een huishoudelijke hulp indicatie. Met bovenstaande extramurale AWBZ daar aan toegevoegd is er sprake van meer dan verdubbeliing van het aantal clienten en indicaties. Daarbij is persoonlijke zorg en begeleiding een stuk duurder dan huishoudelijke hulp.

En dan hebben we nog de zzps: Binnen de gemeente x ziet dat er zo uit:

Functiecategorie 1 juli 2011 1 januari 2012 1 juli 2012

VV01                   x                 x                 x
VV02                  15                10               15
VV03                  20                20               15
VV04                  20                35               40

VG01                   x                  x                x
VG02                  10                 5                5
VG03                  25                 25              25
VG04                  5                   5               10

Deze indicaties zijn bij afschaffing goed voor combinaties van zorg en voorziening indicaties bij ongeveer 100 clienten. Het bestand van de gemeente met actieve zorgindicaties veranderd in de komende jaren daarmee van 500 clienten naar 1250 clienten.

Wat betekent dit voor de gemeente x?

Voor de gemeente x zijn de gevolgen groot. Er moet onderscheid gemaakt worden tussen gevolgen op het gebied van de inhoud van indiceren als op de processen daarom heen, het contact met de uitvoering en de hoeveelheid werk. Om met dat laatse te beginnen, bij de gemeente x werken momenteel 3 consulenten en 2 frontofficemedewerker. Als je puur cijfermatig kijkt dan zou je op z toe moeten naar 6 tot 8 consulenten. Mijns inziens zal dat zo niet werken en wel om de genoemde andere gevolgen:

Inhoudelijk is de verandering fors de Wmo gaat van een wet die zich voornamelijk bezig houdt met compenserende voorzieningen naar een wet die zich voornamelijk bezig houdt met zorg en begeleiding. Om zorg en begeleiding op de juiste manier toe te kennen is meer nodig dan een poortwachtersfunctie. Het CIZ heeft puur gewerkt als een poortwachtersfunctie en mijns inziens is dat mede oorzaak van de huidige problematiek van een veel te duur geworden zorgstaat. Als gemeente zul je een andere rol moeten aannemen om binnen de gestelde budgetten je zorgniveau staande te houden. In mijn optiek zou die rol, de rol van regiseur moeten zijn met een sterkere band naar de uitvoering aan de ene kant en een administratieve afhandeling (backoffice)  aan de andere kant.

Indien deze blog u nieuwsgierig gemaakt heeft, neem dan eens contact met me op voor een vrijblijvend gesprek.

 

One comment

  1. […] en persoonlijke verzorging in 2015 over naar de gemeentes vanuit de AWBZ.  In de blog “gevolgen van het regeerakkoord voor gemeentes” heb ik reeds omschreven wat de effecten ervan zijn bijvoorbeeld aangaande de cijfers.  Maar […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *