begeleiding en persoonlijke vezorging

Inleiding:
Zoals bekend komen begeleiding en persoonlijke verzorging in 2015 over naar de gemeentes vanuit de AWBZ.  In de blog “gevolgen van het regeerakkoord voor gemeentes” heb ik reeds omschreven wat de effecten ervan zijn bijvoorbeeld aangaande de cijfers.  Maar de grote vraag voor elke gemeente is nu: “Hoe gaat de Wmo afdeling van uw gemeente straks functioneren?”  Op die vraag zijn uiteraard meerdere antwoorden te bedenken.  In deze en volgende blogs wil ik mijn gedachten verwoorden waar je als gemeente op moet letten en wat een mogelijke manier is om met deze veranderingen om te gaan.  Ik richt me daarbij bewust even op de functies begeleiding en persoonlijke verzorging en niet op alle andere veranderingen die op de gemeente afkomen.

Wat is er al over geschreven?
De VNG heeft afgelopen jaar een concept gepubliceerd waarin begeleiding is opgenomen in een aangepaste gekantelde verordening. Persoonlijk ben ik niet zo gecharmeerd van deze “nieuwe verordening”. Waarom?  De VNG neigt begrijpelijkerwijs voort te gaan op dezelfde weg en past dus bestaande verordening een beetje aan. Daarbij lijkt het of men knelpunten en elementen die tot problemen kunnen leiden niet ziet of niet wil benoemen.  Ook is uiteraard de functie persoonlijke zorg niet meegenomen omdat dat vorige jaar niet aan de orde was.  Het gaat te ver om hier heel specifiek in te gaan op betreffend concept verordening, u kunt het hier downloaden en zelf lezen.  Indien iemand geïnteresseerd is wil ik het wel specifiek van commentaar voorzien :-) In mijn optiek is het, zonder kritische noot, vanuit de AWBZ overnemen van uitgangspunten zoals “regie” en “daginvulling” met hun bestaande definities een gemiste kans.  Deze begrippen zijn in de AWBZ afgelopen jaren een bron van foutieve interpretaties en indicaties geweest.  Kijk bijvoorbeeld eens naar deze definitie:

Het begrip: “eigen regie” is omschreven als “de mogelijkheid zelf te bepalen hoe men zijn leven in wil richten”.

Als je bedenkt dat deze definitie uitgangspunt is voor alle indicaties begeleiding dan heb ik daar grote problemen mee. In mijn optiek is ieder mens beperkt in het bepalen hoe men zijn leven wil inrichten en heeft dat met veel factoren te maken. Door onderliggende begrippen beter en strakker neer te zetten is het voor gemeentes gemakkelijker en voor cliënten duidelijker wat de kaders zijn. Daarin zou je begrippen als eigen verantwoordelijkheid, uitingsvormen van regie problematiek moeten opnemen in een definitie en tevens zou je moeten beschrijven hoe regie versus uitvoering afgebakend is of moet worden en wanneer regie overname als gebruikelijke zorg beschouwd mag worden en waarom wel en waarom niet. Zaken die wel aangestipt worden in de concept verordening maar ook niet meer als dat. Kortom regie is geen simpel begrip maar vereist een uitgebreide definitie zeker als het de ondergrond is voor dure individuele indicaties.

 Uitgangsgedachten Wmo nieuwe stijl
Bij de ideeën aangaande de uitvoering van de Wmo na overgang van de functie begeleiding en persoonlijke zorg gebruik ik de volgende pijlers:

  1. Doorgaan op de gekantelde weg
  2. Blijven uitgaan van resultaatgebieden (in tegenstelling tot het ciz)
  3. Begripsbepaling verbeteren
  4. Begeleiding groep van individuele voorziening naar subsidie voor instellingen
  5. Functieprofiel consulenten splitsen naar inhoudelijk en administratief
  6. 2013 het jaar om te bepalen wat je consulenten kunnen
  7. Begeleiding individueel onderdeel maken van protocol huishoudelijke hulp
  8. Van praktijk naar beleid en niet meer andersom

De komende tijd zal ik wekelijks 1 van deze pijlers toelichten en mijn gedachten hierover laten gaan. Ik zal bij elke pijler aangeven wat je als gemeente kan doen.  Vandaag de eerste pijler: “doorgaan op de gekantelde weg”

Doorgaan op de gekantelde weg
Alhoewel de kanteling afgelopen tijd mijns inziens niet goed uit de verf is gekomen met name omdat deze vermengd wordt met zware bezuinigingen en daardoor niet altijd optimaal werkt, is het idee dat eerst gekeken wordt naar eigen kracht en eigen netwerk een idee dat mij zeer aanspreekt.

De functie begeleiding en het beoordelen van de noodzaak hiervan zou het ultieme vervolg kunnen leveren op de kantelgedachte. Gezien de complexiteit van de functie begeleiding zou ik dit vervolg Kanteling 2.0 willen noemen. Echter door de aard van de functie begeleiding zal de bezuinigingsgedachte bij het beoordelen van de eigen kracht en het netwerk volledig los gelaten moeten worden want anders is de kans groot dat het goed fout gaat.  Ter illustratie een voorbeeld: zeg je tegen een cliënt: u kunt zelf nog huishoudelijke taken uitvoeren maar dat blijkt niet zo te zijn dan heeft dat als consequentie dat bepaalde delen van het huis niet goed schoongehouden worden.  Zeg je tegen een cliënt dat hij zelf zijn regie taken nog wel kan uitvoeren maar dat blijkt niet te kloppen dan zijn de gevolgen niet te overzien en kunnen variëren van financiële ontsporing tot noodzaak tot opname in een instelling.

Wat moet een consulent kunnen en weten om bovenstaande beoordelingen te kunnen maken?   Simpel samengevat moet een consulent in staat zijn beperkingen van een cliënt te duiden en gevolgen ervan te snappen. Vragen als: “Wat als we in deze situatie niets doen, wat gebeurt er dan? ”,  maar ook de tegengestelde vraag: “Wat als we hier individuele begeleiding inzetten wat gebeurt er dan?” moet een consulent kunnen stellen en beantwoorden. Verder zal ik daar in pijlers 6 en 7 nader op ingaan.

En hoe zit het dan met persoonlijke verzorging?
Al hoewel persoonlijke verzorging stukken concreter is dan begeleiding is het kantelen ervan niet gemakkelijker. Vragen als: Zou deze cliënt zich zelf kunnen wassen en kleden met een hulpmiddel of door een andere manier aan te leren zijn voor een consulent niet of nauwelijks te beantwoorden. Het kan slim zijn om derhalve ergotherapeutisch onderzoek in te bouwen bij de vraag voor indicering van hulp. Daar zijn hele slimme, voor gemeentes zeer voordelige oplossingen voor waarover ik graag eens met u van gedachten wil wisselen, uitgewerkt plan ligt al een tijdje op de planken :-).  Voor deze oplossingen is het wel nodig dat u buiten de kaders en hokjes durft te denken.

Ik adviseer gemeentes in 2013 en 2014 proeftuinen te creëren waarin consulenten en organisaties die begeleiding en persoonlijke zorg leveren aan elkaar kunnen proeven en ruiken.

Tevens adviseer ik dat ruimte en tijd genomen wordt om na te gaan waar binnen het CIZ en de uitvoering tot nu toe de problemen liggen, hier lering uit te trekken en oplossingen voor te bedenken.  Het is zo 2015!  Volgende blog “blijven uitgaan van resultaatgebieden”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *